يكشنبه ۳۱ تير ۹۷ - ۰۱:۲۲

گزارش تحلیلی- پرده‌ی اول: توسعه‌ی پایدار؛ برای انسان یا برای محیط زیست؟

 اولین سؤالی که با شنیدن مفهوم توسعه‌ی پایدار به ذهن می‌آید آن است که آیا توسعه‌ی پایدار فقط در مورد محیط زیست صحبت می‌کند؟ پاسخ چیست؟

گزارش تحلیلی- پرده‌ی اول: توسعه‌ی پایدار؛ برای انسان یا برای محیط زیست؟

در سال ۲۰۱۵ سازمان ملل متحد دستور کار توسعه­‌ی پایدار برای ۱۵ سال آینده را اعلام کرد که هدف از آن برنامه‌­ای عملی برای مردم، کره‌­ی زمین و رونق و شکوفایی و تقویت صلح و آزادی است. رئیس جمهور ایران نیز به نمایندگی از کشورمان در نشستی در روز ۲۵ سمپتامبر ۲۰۱۵ در این اجلاس حاضر شد و برای تحقق این اهداف در ایران وعده­‌ی همکاری داد. در این نشست رهبران بیش از ۱۵۰ کشور حضور داشتند.

اما مفهوم واقعی عبارت "توسعه­‌ی پایدار" چیست؟ در سال ۱۹۸۷ کمیسیون برانتلند در گزارشی با عنوان "آینده­‌ی مشترک ما" تلاش کرد تا مفاهیم توسعه­‌ی اقتصادی و پایداری زیست محیطی را به هم مرتبط کند. در نهایت، این گزارش توسعه‌­ی پایدار را توسعه­‌ای معرفی کرد که "نیازهای حال حاضر را برآورده می­کند، بدون آن­که توانایی نسل آینده برای تأمین نیازهایشان را در معرض خطر قرار دهد". در واقع هدف توسعه­‌ی پایدار یافتن راه­‌های بهتر برای تأمین نیازهای امروز و نیازهای آینده است. ممکن است ما مجبور شویم رویه­‌ی امروزِ کار و زندگی خود را تغییر دهیم اما این بدان معنا نیست که کیفیت زندگی ما کاهش یابد. دستور کار توسعه‌­ی پایدار ۲۰۱۵ شامل ۱۷ هدف کلان است که محورهای اصلی آن را انسان، کره­‌ی زمین، رفاه، صلح و مشارکت جمعی تشکیل می‌­دهد.

اولین سؤالی که با شنیدن مفهوم توسعه‌­ی پایدار به ذهن می‌­آید آن است که آیا توسعه­‌ی پایدار فقط در مورد محیط زیست صحبت می­‌کند؟ پاسخ آن است که مفهوم این عبارت بسیار فراتر از محیط زیست است. توسعه­‌ی پایدار به دنبال ایجاد تضمین برای یک جامعه­‌ی سالم، قوی و مبتنی بر عدالت است. این بدان معناست که تمام نیازهای گوناگون امروز و آینده­‌ی جامعه از قبیل بهبود رفاه، مشارکت و انسجام اجتماعی و ایجاد فرصت­های برابر نیز باید برآورده شود.

با نگاهی دقیق­‌تر، تا زمانی‌که در جامعه‌­ای مشکلات معیشتی وجود دارد، تا زمانی‌که جمعیت قابل توجهی زیر خط فقر زندگی می­‌کنند (درآمد روزانه­‌ای کمتر از ۱/۲۵ دلار دارند)، تا زمانی­‌که وضع بهداشت یک کشور بهبود نیافته است، تا روزی که جمعیتی میلیونی مصرف‌کننده‌ی دائم مواد مخدر دارند، تا وقتی­‌که تصادفات و بیماری­های واگیر سالانه جان عده­‌ی زیادی را می­‌گیرد، تا زمانی­‌که هیچ شهری آمادگی مقابله با زلزله و سیل و سایر بلایای طبیعی را ندارد، دستیابی به توسعه­‌ی پایدار رؤیایی بیش نیست.

در راه رسیدن به توسعه­‌ی پایدار اگر قطع‌­شدن چند اصله درخت برای ساخت یک برج یا اتلاف آب توسط یک فرد همه را به واکنش و افسوس وا ­می‌­دارد، وضع نامناسب اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بیش از آن جای افسوس دارد. نمی­‌شود جامعه‌­ای فقیر (چه به لحاظ اقتصادی و چه به لحاظ فرهنگی) داشت و برای آن از مشکلات کلان آب و آلودگی هوا سخن گفت. فقر فقط منحصر به وضع اقتصادی نیست. فقر فرهنگی نیز ما را از مسیر توسعه­‌ی پایدار خارج خواهد کرد. فرهنگ­‌سازی فقط از طریق طراحی بنر، انیمیشن، ساخت شعار و برگزاری همایش و کنفرانس میسّر نیست. این ابزارها زمانی کارایی دارد که بستر پذیرش آن در جامعه فراهم شده باشد. گاهی فراهم‌­سازی این بستر می­‌تواند سال­‌ها زمان ببرد و انسان­‌ها را از همان دهه­‌های ابتدایی زندگیشان درگیر کند.

از امروز حدود ۱۲ سال فرصت داریم تا اهداف توسعه‌­ی پایدار ۲۰۳۰ را محقق کنیم. در این میان، ۸ هدف از ۱۷ هدف کلان مستقیماً به انسان و نیازهای اساسی او اشاره دارد. پس ضروری است همان اندازه که به محیط زیست توجه می­‌کنیم، به حقوق و نیازهای انسانی نیز توجه کنیم و توسعه‌­ی پایدار را بصورت یک مجموعه­‌ی بهم پیوسته نگاه کنیم.

یادمان باشد که اگر در زمینی بذری نکاشته­‌ایم، انتظار درو در فصل برداشت را نداشته باشیم./

نویسنده: امیرحسین عبدالرضایی

  آدرس: تهران- خیابان حافظ-روبروی خیابان سمیه- دانشگاه صنعتی امیرکبیر-دفتر توسعه پایدار. صندوق پستی ۴۴۱۳-۱۵۸۷۵

 تلفن:  ۶۴۵۴۵۰۰۹ ۲۱ (۹۸+)

 فکس:  ۸۹۷۷۲۵۴۹ ۲۱ (۹۸+)

 sustainability@aut.ac.ir و sustainability.news@aut.ac.ir

برای اطلاع از آخرین رویداد ها و اتفاقات در خبرنامه عضو شوید!